Home Eğitim Blog Hisse Bölünmesi Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey
Blog

Hisse Bölünmesi Hakkında Bilmeniz Gereken Her Şey

hisse senedi bölünmesi nasıl işler?

Finansal piyasaların derinliklerinde, yatırımcıların ve finans profesyonellerinin sıkça karşılaştığı karmaşık terimler ve stratejiler bulunmaktadır. Bu kavramların başında gelen “hisse senedi bölünmesi”, özellikle piyasa değeri belli bir rakamı aşan, büyük sermayeli şirketlerin gündeminde yer alır. Ancak bu terim, birçok yatırımcı için henüz netlik kazanmamıştır.

Hisse senedi bölünmesi (stock split) nedir, nasıl işler ve bu süreçte yatırımcıya ne gibi etkileri vardır? Bu makalede, hisse senedi bölünmesinin finansal piyasalar üzerindeki etkilerini detaylıca inceleyeceğiz.

Hisse Bölünmesi Ne Demek?

Hisse senedi bölünmesi ya da orijinal adıyla stock split bir şirketin mevcut hisse senedi sayısını artırmak için yaptığı işlemdir. Bu işlem, her bir hisse senedinin nominal değerini değiştirmezken, hisse senedine sahip olan yatırımcıların elindeki hisse sayısını artırır.

Toplam değeri sabit kalmakla birlikte, hisse senedi sayısı artar ve buna paralel olarak birim hisse fiyatı düşer. Ancak bölünmenin, bir şirketin finansal durumunda ya da gerçek değerinde bir değişiklik yaratmadığını belirtmek önemlidir.

Bir şirket, örneğin 2’ye 1 oranında bir bölünme gerçekleştirdiğinde, yatırımcıların her bir hissesi için ek bir hisse daha almalarını sağlar. Bu durumda, bir hisseye sahip olan bir yatırımcı sonunda iki hisseye sahip olacaktır.

Bölünme kararı, şirketin yönetim kurulu tarafından alınır ve genellikle şirketin hisse fiyatının belirli bir seviyenin üzerine çıkması durumunda gerçekleştirilir.

Hisse Senedi Bölünmesi Neden Yapılır?

Şirketler genellikle hisse fiyatlarının çok yüksek seviyelere ulaşması durumunda hisse bölünmesi yoluna giderler. Bu, hisseleri daha erişilebilir kılarak küçük yatırımcıların da piyasada aktif olmasını teşvik eder. Aynı zamanda psikolojik olarak, daha düşük fiyatlı hisseler yatırımcılar tarafından daha cazip olarak algılanabilir.

Hisse Bölünmesi Hisse Fiyatını Nasıl Etkiler

Bölünme gerçekleştikten sonra, hisse fiyatı bölünme oranına göre düşer. Örneğin, 2’ye 1 bölünmede, hisse fiyatı yarıya düşer. Ancak, yatırımcının elindeki hisse sayısı da iki katına çıktığı için toplam değeri aynı kalır.

Yatırımcı açısından ise bölünme matematiksel olarak bir fark yaratmaz. Çünkü hisselerin toplam değerinde bir değişiklik yaşanmamıştır. Ancak bölünme sonrasında söz konusu hisseye olan talep artarsa ve bu sayede fiyat yukarı doğru hareket ederse, mevcut yatırımcılar bu durumdan oldukça kazançlı çıkarlar.

Genel geçer bir kural olmamakla beraber, mevcut örneklerin çoğunda hisse bölünmelerinin hisse performansını orta ve uzun vadede olumlu yönde etkilediği sonucuna varılabilir.

Hisse Bölünmesi Örnekleri

  • Apple, 2014 yılında 7’ye 1 oranında hisse bölünmesi gerçekleştirdi. Bölünme öncesi hisse başına değeri yaklaşık 700 dolar iken, bölünme sonrası 100 dolar civarına düştü.
  • Tesla, 2020 yılında 5’e 1 oranında bir hisse bölünmesi yaptı. Bu bölünme öncesinde hisse fiyatı yaklaşık 2.000 dolar iken, bölünme sonrası 400 dolar seviyelerine geldi.

Hisse bölünmesi, ileri (pozitif) ve tersine (negatif) olmak üzere iki ana türde gerçekleşir. Bu tür bölünmeler, şirketlerin farklı stratejik hedefleri ve piyasa koşullarına yanıt olarak gerçekleştirilir. Bölünmelerin, şirketin toplam değeri üzerinde doğrudan bir etkisi olmamakla birlikte; hissenin likiditesi ve yatırımcı psikolojisi üzerinde etkileri olabilir.

İleri (Pozitif) Bölünme

Bu tür bir bölünmede, mevcut hisse sahipleri için ekstra hisse senetleri verilir, fakat bu hisselerin toplam piyasa değeri değişmez.

Örneğin, 2’ye 1 hisse bölünmesi gerçekleştiğinde, bir yatırımcının elindeki her bir hisse senedi için bir adet daha hisse senedi verilir. Bu durumda yatırımcının toplam hisse sayısı iki katına çıkar, fakat hisselerin toplam değeri aynı kalır.

Tersine (Negatif) Bölünme

Tersine bölünme, mevcut hisse sayısının azaltılması işlemidir. Bu durumda, belirli bir sayıdaki mevcut hisse senetleri, daha az sayıda yeni hisse senedine dönüştürülür.

Örneğin, 1’e 10 tersine hisse bölünmesi gerçekleştiğinde, yatırımcılarının elindeki 10 hisse senedi, 1 yeni hisse senedine dönüştürülür. Bu durumda yatırımcının elindeki toplam hisse sayısı azalırken, her bir hissenin nominal değeri artar. Ancak bu işlem sonucunda yatırımcının toplam sermayesi değişmez.

Sermaye Artırımı ve Hisse Bölünmesi İlişkisi

Bedelli sermaye artırımı, şirketlerin özkaynaklarını artırmak amacıyla mevcut ortaklarından ek sermaye toplamak için yaptıkları bir uygulamadır. Bu artırım sırasında, hissedarlar ekstra hisse satın alabilirler ve bu sayede şirket daha fazla nakit elde eder. Hisse başına düşen nominal değer değişmez, ancak hisse sayısı artar.

Bedelsiz sermaye artırımı ise şirketlerin iç kaynaklarından (örneğin yeniden değerleme fonları veya birikmiş karlar) faydalanarak sermayelerini artırmalarıdır. Bu durumda hissedarlara ekstra hisse senetleri dağıtılır, ancak bu hisseler için herhangi bir ödeme yapmaları gerekmez. Bu işlem sonucunda şirketin toplam hisse sayısı artar.

Hisse bölünmesi sonucu, şirketin mevcut hisse sayısını artırmasına rağmen toplam sermayesinde bir değişiklik olmaz. Bu işlem, hisse fiyatının yüksek seviyelere ulaştığında ve hissenin likiditesini artırmak istendiğinde gerçekleştirilir.

Hem bedelsiz sermaye artırımı hem de hisse bölünmesinde hissedarlar ek hisse alırlar, ancak bu işlemlerin sebepleri farklıdır. Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin birikmiş karlarını veya diğer iç kaynaklarını sermayeye dönüştürmesi amacıyla yapılırken; hisse bölünmesi likiditeyi artırmak ve hisse fiyatını daha erişilebilir bir seviyeye çekmek için yapılır.

Bedelli sermaye artırımı, hisse bölünmesinden farklı olarak hissedarların ek ödeme yapmasını gerektirir. Bedelli sermaye artırımında şirket yeni nakit elde ederken, hisse bölünmesinde böyle bir nakit girişi söz konusu değildir.

Hisse Bölünmesi Nasıl Hesaplanır?

Bir şirketin bedelsiz ya da bedelli sermaye artırımı yapmasında, bölünme hesaplama yöntemleri için iki farklı yaklaşım söz konusudur. Hesaplama gerçekleştirilirken dikkate alınması gereken bazı temel veriler şunlardır: sahip olunan hisse adedi, uygulanan bölünme yüzdesi ve hissenin bölünme öncesi ortalama fiyatı.

  1. Sahip Olunan Hisse Adedi: Şirketin sermaye artırımı sürecinde elinizde bulunan hisse miktarınızı gösterir.
  2. Uygulanan Bölünme Yüzdesi: Bu oran, genellikle şirket tarafından belirlenen rüçhan hakkı kullanım yüzdesini ifade eder.
  3. Bölünme Öncesi Ortalama Fiyat: Bölünme işleminden önce hissenin ortalama piyasa değeridir.

Bu bilgiler ışığında aşağıdaki formüllerle bölünme sonrası durumunuzu hesaplayabilirsiniz:

Elde Edilecek Yeni Hisse Adedi: Sahip Olunan Hisse Adedi x (Uygulanan Bölünme Yüzdesi/100)

Bölünme Sonrası Toplam Hisse Adedi: Sahip Olunan Hisse Adedi + Elde Edilecek Yeni Hisse Adedi

Bölünme Sonrası Hisse Fiyatı: Bölünme Öncesi Ortalama Fiyat / [1 + (Uygulanan Bölünme Yüzdesi/100)]

Bu formüller, sermaye artırımı sonrası sahip olacağınız toplam hisse adedini ve bölünme sonrası hisse fiyatını belirlemenize yardımcı olur.

Şimdi de formülleri gerçek rakamlara dökelim ve daha somut bir örnek ile konuyu açıklamaya çalışalım:

Diyelim ki “XYZ” adlı bir şirketin hisse senedi fiyatı bölünme öncesinde 200 TL. Bu şirket, %50 bedelsiz sermaye artırımı (hisse bölünmesi) yapmaya karar verdi. Eğer sizin 100 adet XYZ şirket hisseniz varsa ve bu bölünme oranıyla yeni hisse senetleri elde edecekseniz, bu durumu nasıl hesaplayacağınıza dair adımlar:

  • Sahip Olunan Hisse Adedi: 100 adet
  • Uygulanan Bölünme Yüzdesi: %50
  • Hisse Bölünme Öncesi Ortalama Fiyat: 200 TL

Elde Edilecek Yeni Hisse Adedi:

Sahip Olunan Hisse Adedi x (Uygulanan Bölünme Yüzdesi/100)

= 100 adet x (50/100) = 50 adet

Bölünme Sonrası Toplam Hisse Adedi:

Sahip Olunan Hisse Adedi + Elde Edilecek Yeni Hisse Adedi

= 100 adet + 50 adet = 150 adet

Bölünme Sonrası Hisse Fiyatı:

Hisse Bölünme Öncesi Ortalama Fiyat / [1 + (Uygulanan Bölünme Yüzdesi/100)]

= 200 TL / [1 + (50/100)] = 200 TL / 1.5 = 133.33 TL

Bu hesaplamaların sonucunda:

  • Elinizdeki toplam hisse senedi sayısı 150 adede yükseldi.
  • Bölünme sonrası her bir hissenin yeni değeri 133.33 TL oldu.

Hisse bölünmesiyle ilgili yatırımcıların aklına takılması muhtemel sorular ve yanıtları ile devam edelim…

Hisse Bölünmesi Zararlı mı?

Hisse bölünmesi, genellikle finansal bir zarara yol açmaz. Ancak yatırımcının neden bu bölünmeyi gerçekleştirdiğini anlaması ve şirketin finansal durumunu dikkatle incelemesi önemlidir. Aksi halde, bölünme kararı yatırımcıları yanıltabilir ve yanlış yatırım kararlarına neden olabilir.

Bölünen Hisseler Yükselir mi?

Bölünme işlemi bir şirketin hisselerinin likiditesini artırabilir. Bu, daha fazla yatırımcının ilgisini çekebilir ve hissenin daha erişilebilir olmasına neden olabilir. Bu durum, kısa vadede hisse senedinin fiyatında bir artışa yol açabilir. Ancak, hisse bölünmesiyle gerçekleşen bu tür artışlar genellikle kalıcı değildir ve hissenin uzun vadeli performansını doğrudan etkilemez.

Orta ve uzun vadede hisse fiyatının izleyeceği seyir, bölünme etkisinden ziyade şirketin temel dinamikleri ve faaliyetleri ile ilgili olacaktır.

Bölünen Hisseler Düşer mi?

Bölünme sonrası, hisse senedinin birim fiyatı matematiksel olarak düşer. Ancak bu, şirketin değerinde bir düşüş olduğu anlamına gelmez. Bilakis, bazı durumlarda hisse bölünmeleri, şirketin iyi durumda olduğunun ve hisselerin daha geniş bir yatırımcı kitlesine sunulmasının bir işareti olarak görülebilir.

Hisse Bölünmeden Almak Mantıklı mı?

Bir hisseyi bölünmeden önce almanın avantajı, bölünme sonrası daha fazla hisseye sahip olmaktır. Ancak bu, otomatik olarak yatırımcının kazancını artıracağı anlamına gelmez. Önemli olan, hisse bölünmesine neden olan şirketin temellerini ve beklentilerini anlamaktır. Eğer şirket sağlam temellere sahipse ve bölünme, hisseleri daha likit hale getirme stratejisinin bir parçasıysa, bu tür bir yatırım mantıklı olabilir.

Related Articles

S&P 500 Nedir
Blog

S&P 500 Nedir? Hissesi Nasıl Alınır?

Finansal piyasalarla ilgilenen herkes, S&P 500 endeksini duymuştur. Peki, S&P 500 nedir...

Stop Loss Nedir?
Blog

Stop Loss Nedir? Yatırımlarınızı Nasıl Koruyabilirsiniz?

Finansal piyasalarda işlem yaparken, risk yönetimi en önemli unsurlardan biridir. Yatırımlarınızı korumanın...

Mail Order Nedir
Blog

Mail Order Nedir?

Mail order nedir, gümüzde süreç, genellikle kredi kartının fiziki olarak bir pos...

Borç Kapatma Kredisi
Blog

Borç Kapatma Kredisi

Finansal yükler ve borçlar, zamanla yönetilmesi zor bir hale gelebilir. Borç kapatma...