Home Eğitim Yatırımcı Sözlüğü Arbitraj Nedir? Nasıl Çalışır?
Yatırımcı Sözlüğü

Arbitraj Nedir? Nasıl Çalışır?

Arbitraj nedir, nasıl çalışır

Arbitraj nedir: Finansal piyasalarda, özellikle borsa ve forex piyasalarında sıkça duyduğumuz “arbitraj” terimi, yatırımcılar için ilgi çekici bir strateji olarak öne çıkar.

Arbitraj nedir: Basitçe tanımlamak gerekirse, aynı varlığın farklı piyasalarda veya farklı şartlarda oluşan fiyat farklarından yararlanarak risksiz kar elde etme yöntemidir. Yatırımcılar bu fiyat farklarını tespit ederler ve düşük fiyatla satın aldıkları varlığı yüksek fiyatla başka bir piyasada satarak kâr elde ederler.

Borsada Arbitraj Nasıl Yapılır?

Borsada arbitraj nedir: Borsada arbitraj yapabilmek için öncelikle aynı varlıkta veya ilişkili varlıklarda farklı piyasalarda veya farklı borsa endekslerinde fiyat farklarının oluştuğunu gözlemlemek gerekmektedir. İşte adım adım borsada arbitraj yapma yöntemi:

  1. Fırsat Tespiti: İlk adım, aynı varlık için farklı piyasalarda veya farklı borsa endekslerinde oluşan fiyatları karşılaştırmaktır.
  2. Hızlı Aksiyon: Arbitraj fırsatları genellikle kısa süreli olabilir. Bu nedenle, fiyat farkını tespit ettikten hemen sonra alım veya satım işlemlerini gerçekleştirmek önemlidir.
  3. Eşzamanlı İşlemler: Arbitrajın risksiz kâr getirmesi için alım ve satım işlemlerinin hemen hemen eşzamanlı gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu, yatırımcının piyasa riskine maruz kalmadan kâr elde etmesini sağlar.

Arbitraj Örneği

Diyelim ki üç farklı döviz borsasında Amerikan Doları (USD) ve Euro (EUR) arasındaki döviz kurlarını takip ediyorsunuz. Bu borsalar şunlardır: Borsa X, Borsa Y, Borsa Z.

  • Borsa X: 1 USD = 0,90 EUR
  • Borsa Y: 1 USD = 0,88 EUR
  • Borsa Z: 1 EUR = 1,12 USD

Borsa X’te 10.000 USD’lik Euro satın alırsınız. Bu durumda: 10.000 USD x 0,90 EUR/USD = 9.000 EUR elde edersiniz.

Ardından, Borsa Z’de bu 9.000 EUR’yu Amerikan Doları’na dönüştürürsünüz: 9.000 EUR x 1,12 USD/EUR = 10.080 USD elde edersiniz.

İşlemler sonucunda, başlangıçta 10.000 USD ile başladınız ve 10.080 USD ile sonuçlandınız. Bu, 80 USD’lik bir kâr anlamına gelir.

Yukarıdaki örnek, yalnızca arbitrajın mantığını açıklamak amacıyla verilmiştir ve bir teoriden ibarettir. Gerçek hayatta karlı bir arbitraj işlemi yapmak bu kadar kolay olmayabilir. Ayrıca işlem maliyetleri, vergilendirme ve diğer piyasa koşulları başta olmak üzere dikkat edilmesi gereken çok sayıda etken bulunmaktadır.

Kimler Arbitraj Yapabilir?

Teknolojik altyapısı, finansal bilgisi, erişimi olan piyasaları ve uygun maliyet yapılarına sahip olan herkes arbitraj yapabilir. Ancak arbitrajın “risksiz” bir kâr elde etme yöntemi olduğunu düşünmek yanıltıcı olabilir. İşlem maliyetleri, vergilendirme ve diğer faktörler de dikkate alınmalıdır.

İşlem yapmadan önce finansal piyasalarla ilgili genel bilgi sahibi olmak önemlidir. İlgili piyasaları, ürünleri ve fiyat hareketlerini yorumlamakta zorlanıyorsanız, arbitraj sizin için doğru bir strateji değildir.

Farklı piyasalarda veya borsalarda işlem gören söz konusu finansal varlığa dair fiyat farklarını tespit edebilmek için bu piyasaları ve olası haber akışlarını yakından takip etmek önemlidir.

Bu stratejiye başvuran kişi veya kurumlar genellikle finansal piyasalarla iç içe olan aktörlerdir.

  • Bireysel Yatırımcılar: Finansal piyasalarda yeterli bilgiye ve deneyime sahip olan bireysel yatırımcılar, farklı piyasalar arasında veya piyasa içindeki ürünler arasında oluşan fiyat farklarından yararlanarak arbitraj yapabilirler.
  • Hedge Fonlar: Finansal enstrümanlarda oluşan fiyat farklarını tespit ederek bu fırsatlardan yararlanmaya çalışan profesyonel yatırım fonları, sıkça arbitraj stratejileri uygularlar.
  • Yatırım Bankaları: Yatırım bankaları, global piyasalarda geniş bir erişime sahip oldukları için farklı borsalarda veya farklı finansal ürünlerde oluşan fiyat farklarından yararlanarak arbitraj yapabilirler.
  • Proprietary Trading Şirketleri (Prop Trading): Kendi sermayeleri ile ticaret yapan bu şirketler, arbitraj fırsatlarını yakalamak için yüksek frekanslı alım-satım stratejileri ve otomatik ticaret algoritmaları kullanabilirler.
  • Forex Traderları: Döviz kurları arasındaki farklardan yararlanarak arbitraj yapabilecek kişiler arasında forex traderları da bulunmaktadır. Ancak forex piyasasında arbitraj yapabilmek için oldukça hızlı hareket etmek ve piyasayı yakından takip etmek gerekir.

Arbitraj Stratejisinin Temelleri

Arbitraj, piyasa etkinliği teorisine dayanır. Bu teori, tüm bilgilerin fiyatlar tarafından hızla yansıtıldığını ve bu nedenle fiyat farklarının kısa süreli olduğunu ileri sürer. Arbitraj fırsatları bu teorik eşitsizliklerden kaynaklanır.

Arbitraj nedir sorusunda arbitraj stratejisinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi için işlem yapılan piyasaların likit olması gerekir. Likiditenin düşük olduğu piyasalarda, arbitraj fırsatlarından yararlanmak zordur ve fiyat dalgalanmaları daha yüksek olabilir.

Arbitraj genellikle düşük marjlarla çalışır, bu nedenle işlem maliyetlerini en aza indirmek esastır. Yüksek işlem maliyetleri ve komisyon giderleri, potansiyel kârları silebilir. Böyle bir senaryoda arbitraj yapmaya çalışmak akıllıca olmayacaktır.

Arbitraj Yapmak Yasal mı?

Arbitrajın yasal olup olmadığı; uygulandığı ülke, piyasa ve belirli bir arbitraj türüne bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Ancak genel anlamda, arbitrajın temel ilkesi olan aynı varlığın farklı piyasalarda veya platformlarda farklı fiyatlarla işlem görmesinden yararlanarak kâr elde etme pratiği çoğu ülkede yasaldır.

Ancak bazı noktaları belirtmekte fayda var:

  1. Regülasyonlar: Bazı finansal piyasalar ve borsalar, arbitrajın belirli türlerini düzenleyebilir veya sınırlandırabilir. Bu tür düzenlemeler, özellikle manipülatif ticaret veya piyasa istismarı riskini azaltmak için oluşturulmuştur.
  2. Insider Trading: İçeriden bilgiye dayalı ticaret, yatırımcının gizli ve kamuya açık olmayan bilgilere erişimle işlem yapmasıdır ve birçok ülkede yasa dışıdır. Eğer arbitraj, içeriden bilgiye dayanıyorsa, bu tür bir işlem yasa dışı olabilir.
  3. Vergilendirme: Arbitraj yoluyla elde edilen kârlar, birçok ülkede vergilendirilir. Yatırımcılar, arbitraj yoluyla elde edilen gelirlerini vergi dairelerine bildirmeli ve bu gelirler için uygun vergiyi ödemelidir.

Arbitrajın Çeşitleri Nelerdir?

Arbitraj işlemleri, temelde belirli stratejilere dayanarak birçok farklı kategoriye ayrılabilir.

Döviz Kurları Üzerinden Arbitraj

Bu, farklı piyasalarda görülen döviz kurlarındaki farklardan faydalanmayı amaçlar. Özellikle piyasa hareketliliğinin yüksek olduğu zamanlarda bu tür işlemler daha çok tercih edilir. Yukarıda belirttiğimiz yöntem bu kategoriye bir örnektir.

Çapraz Kur Farkları Üzerinden Arbitraj

Bu yöntemde, üçten fazla para birimi işin içine dahil olmaktadır. Burada esas olan, farklı para birimleri arasındaki kur farklarını değerlendirmektir. Tek bir piyasa içerisindeki fiyat farklılıklarından ziyade, çeşitli para birimleri arasındaki çapraz kurlardaki farklardan yararlanılır. Bu türde, genellikle iki değil, üç ayrı işlem gerçekleştirilir.

Üçgen Arbitraj

Bu yaklaşımda, yine üç para birimi ön plandadır. Bu üç para birimi arasında, dördüncü bir para birimi üzerinden bir denge sağlanması beklenir. Bu dengenin sağlanamaması, yatırımcılar için kâr fırsatını beraberinde getirir.

Related Articles

Aracı Kurum Model Portföyleri
Yatırımcı Sözlüğü

Aracı Kurum Model Portföyleri

Yatırımlarınıza Yön Verin Aracı kurumlar, finansal piyasalarda yatırımcıların hisse senedi, tahvil, döviz...

Boğa Piyasası Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Altcoin Nedir?

Kripto para dünyası son on yılda inanılmaz bir büyüme ve çeşitlenme yaşadı....

Fon Nedir
EğitimYatırımcı Sözlüğü

Fon Nedir?

Finansal piyasalarda yatırım yapmak, bireysel yatırımcılar için karmaşık ve zorlayıcı bir süreç...

Kredi Ön Onayı Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Hissedar Nedir?

Hissedar Nedir? Merhaba ve hoş geldiniz! Bu makalede hissedarlık kavramını ele alacağız....