Home Eğitim Yatırımcı Sözlüğü Hisse Başına Kar (EPS) Tanımı ve Kullanım Alanları
Yatırımcı Sözlüğü

Hisse Başına Kar (EPS) Tanımı ve Kullanım Alanları

Hisse başına kar eps nedir ne işe yarar

İster yeni, ister deneyimli bir yatırımcı olun, borsada başarılı olmak istiyorsanız finansal terimlere ve kavramlara hakim olmanız, en azından bilgi sahibi olmanız gerekir.

Hisse Başına Kar ya da Hisse Başına Kazanç teriminin İngilizce orijinal karşılığı olan Earnings Per Share (EPS), şirketlerin finansal performansının değerlendirilmesinde anahtar bir role sahip metriklerden birisidir.

EPS, bir şirketin karlılığını, hissedarlar için oluşturduğu değeri ve genel finansal sağlığını ölçerken, aynı zamanda yatırımcıların karar alma süreçlerinde temel bir rehber oluşturur.

Hisse başına kar (EPS) bir şirketin net gelirinin, dolaşımda olan hisse sayısına bölünmesiyle elde edilir. Bu oran, yatırımcılara şirketin ekonomik performansını anlamak ve diğer şirketlerle kıyaslamak için önemli bir araç sunar.

Bir şirketi diğer rakipleriyle kıyasladığınızda, daha yüksek EPS değerine sahip olanın, mali açıdan daha sağlam olduğunu düşünebilirsiniz. Hisse başına kar oranında zaman içinde görülen artış, şirketin karlılık yolunda ilerlediğini gösterir.

Yatırımcılar ve piyasa analistleri, açıklanan dönemsel raporlarda hisse başına kar metriğine büyük önem atfeder. Genellikle bu raporlar, çeyreklik ya da yıllık dönemlerde sunulur ve detaylı bir şekilde incelenir.

EPS rakamlarının piyasa beklentilerinden farklı gelmesi durumunda, hisse senedinin fiyatı büyük bir dalgalanma yaşayabilir. Bu, yatırımcıların bu oranı ne kadar ciddiye aldığını gösteren bir durumdur.

Bu makalede, EPS’nin ne olduğu, nasıl hesaplandığı ve yatırım analizindeki yerini detaylı bir şekilde ele alacağız.

Hisse Başına Kar (EPS) Nedir?

Basit bir tanımıyla, EPS; bir şirketin belirli bir zaman diliminde, özellikle de bir mali yıl boyunca, her bir hisse senedi için ne kadar kâr elde ettiğini gösteren bir ölçüttür.

Yatırımcılar için bir şirketin performansını değerlendirme ve farklı şirketleri karşılaştırma konusunda oldukça yararlı bir araçtır. Yüksek EPS değeri, şirketin finansal açıdan sağlıklı olduğunu ve yatırımcıları için değer yarattığı yönünde bir izlenim verir.

EPS Hesaplama ve EPS Formülü

EPS = (Net Kar – Temettü) / Dolaşımdaki Hisse Sayısı

Bu formül, şirketin bir yıl boyunca hisse başına ne kadar kâr elde ettiğini belirlemek için kullanılır. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, net kârdan, özkaynak hissedarlarına dağıtılan temettülerin çıkarılması gerektiğidir.

Örnek:

Diyelim ki ABC Şirketi’nin yıllık net kârı 10 milyon dolar. Bu şirket, yıl sonunda hissedarlara toplam 2 milyon dolar temettü dağıttı. Şirketin dolaşımda toplam 4 milyon hissesi bulunmaktadır.

  1. İlk olarak temettünün net kârdan çıkarılması gerekir: Net Kâr = 10 milyon dolar – 2 milyon dolar = 8 milyon dolar
  2. Daha sonra bu değer, dolaşımdaki hisse sayısına bölünmelidir: EPS = 8 Milyon Dola / 4 Milyon Hisse = 2 dolar/hisse

Sonuç olarak, ABC Şirketi’nin yıllık hisse başına kârı 2 dolar olarak hesaplanır

Hisse Başına Kar (EPS) Yatırımcılara Ne Söyler?

Hisse başına kar (HBK kısaltması ile karşınıza çıkabilir), bir şirketin finansal performansı hakkında kritik bilgiler sunan bir göstergedir.

Finansal Güç: Şirketin mevcut sermaye yapısıyla elde ettiği kârı yansıtır. Yüksek bir değer, olumlu bir finansal performansa işaret edebilir.

Sektörel Karşılaştırma: Farklı firmaların performansını aynı sektör içinde karşılaştırmak için kullanılabilir. Aynı alandaki rakip firmalarla kıyaslandığında daha yüksek bir değer, genellikle iyi bir kârlılığa işaret eder.

Büyüme Göstergesi: Zamanla sürekli artış gösteren bir değer, firmanın sürdürülebilir bir büyümeye sahip olduğunu gösterebilir.

Değerleme Metrikleri: Bu metrik, bir hisse senedinin değerinin ne ölçüde uygun olduğunu belirlemek için kullanılan Fiyat/Kazanç oranının hesaplanmasında önemli bir role sahiptir.

Yatırımcı Değeri: Aynı zamanda firmanın yatırımcıları için ne ölçüde değer yarattığına dair bilgi verir, özellikle özsermaye renditesi gibi diğer metriklerin hesaplanmasında da rol oynar.

Farklı EPS Türleri Nelerdir?

EPS, yani hisse başına kar, Sezgisel Dönüştürülmüş olmak üzere iki farklı türde ele alınabilir. Her ikisi de, bir şirketin mali raporunda genellikle detaylı olarak sunulur ve yatırımcılara kapsamlı bir anlayış kazandırmak için birlikte kullanılabilir.

Sezgisel EPS (Diluted EPS)

Sezgisel hisse başına kar, tüm mevcut dönüştürülebilir menfaatlerin (örn. dönüştürülebilir tahviller, hisse senedi opsiyonları) dönüştürüldüğü varsayımı altında hesaplanır. Bu, şirketin bu tür finansal enstrümanları dönüştürerek daha fazla hisse çıkarabileceği anlamına gelir. Dolayısıyla, sezgisel EPS, potansiyel hisse artışının etkisini göz önünde bulundurarak daha muhafazakar bir kazanç değerlemesi sağlar.

Dönüştürülmüş EPS (Adjusted EPS)

Dönüştürülmüş hisse başına kar, bir şirketin olağandışı, tek seferlik veya sıradışı kalemler gibi bazı öğeleri dikkate almadan kazançlarını yansıtan bir metriktir. Bu EPS türü, şirketin normal iş operasyonlarından elde edilen kazançları daha iyi bir şekilde göstermeyi amaçlar. Bu, yatırımcıların bir şirketin sürekli operasyonlarının gerçekten ne kadar kârlı olduğunu değerlendirmelerine yardımcı olabilir.

Hisse Başına Kar ve Temel Analiz İlişkisi

Temel analizin amacı, bir hisse senedinin mevcut piyasa fiyatının, gerçekte ne olması gerektiğinden yüksek mi yoksa düşük mü olduğunu belirlemektir. Bu nedenle, temel analiz yapan yatırımcılar için hisse başına kar (EPS) gibi finansal göstergeler son derece kritiktir.

Hisse başına kar oranı, bir şirketin finansal performansının anahtar göstergelerinden biridir. Yüksek bir değer, şirketin hissedarları için daha fazla değer yarattığını ve şirketin kârlılığının yüksek olduğunu gösterir.

Yatırımcılar genellikle hisse başına kar artışını, şirketin sağlıklı büyüdüğünün ve operasyonel verimliliğinin arttığının bir işareti olarak değerlendirir.

Temel analizde, EPS’nin yanı sıra diğer birçok finansal gösterge ve rasyo da dikkate alınmalıdır. Ancak, EPS özellikle şirketler arası karşılaştırmalar ve sektörel bazda değerlendirmeler için vazgeçilmez bir araçtır. Örneğin, aynı sektörde faaliyet gösteren iki şirketin hisse başına kar değerleri karşılaştırıldığında, daha yüksek değere sahip olan şirketin, aynı miktarda sermaye ile daha fazla kâr ürettiği söylenebilir.

Hisse Başına Kar ve Fiyat/Kazanç Oranı Arasındaki İlişki

Hisse başına kar (EPS) ve fiyat/kazanç (F/K) oranı, bir şirketin mali sağlığı ve değeri hakkında bilgi edinmek isteyen yatırımcılar için temel metriklerden iki tanesidir. Bu iki metrik birbiriyle yakından ilişkilidir ve genellikle birlikte değerlendirilir.

Bu iki metrik, yatırımcılara bir şirketin değerleme ve kârlılık hakkında genel bir perspektif sunar. Özellikle F/K oranı, farklı sektörlerde ve pazarlarda faaliyet gösteren şirketleri karşılaştırma noktasında oldukça kullanışlıdır.

F/K oranı, bir şirketin hisse başına fiyatını, hisse başına düşen net kâr ile orantılar. Basitçe, bu oran bir yatırımcının şirketin bir birim karı için ne kadar ödemek zorunda olduğunu gösterir. F/K oranı, bir şirketin mevcut hisse fiyatının, hisse başına kar ile ne kadar uyumlu olduğunu değerlendirmek için kullanılır. Aradaki matematiksel ilişkiyi ifade etmek için de formülü incelememiz yeterli olacaktır.

F/K Oranı = Hisse Fiyatı / Hisse Başına Kar

EPS’nin Zayıf Yönleri (Yetersizlikleri)

Hisse başına kar, özellikle bir şirketin kârlılığını ölçmek için yaygın bir metrik olsa da, yatırımcıların şirketin mali sağlığını tam olarak anlamak için sadece bu değere dayanmaması gerektiğini anlamaları önemlidir. Elbette EPS’nin bazı sınırlamaları ve zayıf yönleri de vardır.

Tek Boyutluluk

Sadece kârlılığı ele alır ve bu nedenle şirketin mali yapısı, borç durumu, nakit akışı gibi diğer önemli finansal göstergeleri dikkate almaz. Yani sadece bu metriği kullanarak geniş kapsamlı bir analiz yapmak zordur.

Manipülasyona Açıklık

Bazı şirketler, hisse geri alımı gibi yöntemlerle hisse sayısını azaltarak EPS değerini yapay olarak artırabilir. Bu, gerçekte şirketin kârlılığında bir artış olmadığı halde pozitif bir tablo yaratır.

Olağanüstü Durumları Dikkate Almaz

Sadece belirli bir dönemin net karını ele alır ve bu karın içerisindeki olağanüstü gelir ya da giderleri ayrıştırmaz. Böyle bir durumun yaşanması, hissenin gerçek performansının yansımasına engel olabilir.

Sektörel Farklılıklar

Farklı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin kar marjları ve mali yapıları büyük farklılıklar gösterebilir. Bu nedenle, farklı sektörlerdeki şirketlerin hisse başına kar değerlerini doğrudan karşılaştırmak yanıltıcı olabilir.

Dönemsel Farklılıklar

Şirketlerin kârlılığı dönemsel olarak değişiklik gösterebilir. Örneğin, tatil sezonunda satışları artan bir perakendeci için yılın belirli dönemlerinde karlılık yüksek olabilirken, diğer dönemlerde düşük olabilir.

Hisse Başına Kâr (EPS) Oranına Nereden Bakabilirim?

Borsa Web Siteleri

Ülkenizde faaliyet gösteren borsanın resmi web sitesinde genellikle şirketlerin mali tabloları ve bu tablolardaki temel göstergeler yer almaktadır. Bu siteler üzerinden, ilgilendiğiniz şirketin finansal oranlarını bulabilirsiniz.

Banka ve Aracı Kurumların Uygulamaları

Bankaların ve aracı kurumların internet bankacılığı veya mobil uygulamaları üzerinden hisse senedi yatırımı yapabiliyorsanız, bu platformlarda genellikle şirketlerin temel ve teknik analiz verilerine erişim imkanınız olacaktır. EPS oranı da bu bilgiler arasında yer alır. Özellikle büyük bankalar ve önde gelen aracı kurumların uygulamaları, yatırımcılara detaylı mali analiz araçları sunar.

Şirketlerin Resmi Web Siteleri

Bir şirketin yıllık ve çeyreklik mali raporlarına genellikle firmanın resmi web sitesinin “yatırımcı ilişkileri” bölümünden ulaşabilirsiniz. Bu raporlarda, hisse başına kazanç oranı da dahil olmak üzere birçok mali göstergeyi bulabilirsiniz.

Finans ve Ekonomi Portalları

Sayısız finans ve ekonomi portalı, şirketlerin mali göstergelerini, haberlerini ve analizlerini yayınlar. Bu sitelerde şirketlerin mali oranlarına ve diğer bilgilere ulaşabilirsiniz.

Veri Sağlayıcı Platformlar

Bloomberg, Reuters gibi global veri sağlayıcı platformlar da şirketlerin mali verilerini detaylı bir şekilde sunar. Ancak, bu tür platformlara erişim genellikle ücretlidir.

Hisse Başına Kar Yorumlanırken Nelere Dikkat Edilmeli

Bu gösterge yatırım kararları alırken önemli bir referans noktasıdır, ancak diğer mali göstergeler ve şirketle ilgili bilgiler de dikkate alınmalıdır.

  • Dönemsel Karşılaştırma: Bir şirketin mevcut EPS değeri, geçmişteki değerleriyle karşılaştırıldığında daha anlamlıdır.
  • Sektörel Karşılaştırma: EPS değerini yorumlarken aynı sektörde faaliyet gösteren diğer şirketlerin EPS değerleriyle karşılaştırmak da önemlidir.
  • Kalite Kontrolü: Hisse başına kazanç dışında diğer finansal göstergelere de bakılmalıdır. Eğer EPS artışı, şirketin borçlanması sonucunda meydana geldiyse bu, sürdürülebilir bir kârlılık artışı olmayabilir.
  • Özsermaye Karlılığı: Yüksek bir EPS değerinin yanında yüksek bir özsermaye karlılığı varsa, şirketin finansal açıdan sağlam olduğunu yorumu yapılabilir.
  • Beklenen Değerler: Gelecekteki tahminler de önemlidir. Analistlerin ileriye dönük beklentileri, finansal performans hakkında ipuçları verebilir.
  • Fiyat/Kazanç Oranı (F/K): F/K oranı da incelenmelidir. Bu oran, yatırımcıların bir hisse senedi için ne kadar ödemeye razı olduklarını gösterir

Sonuç:

Her ne kadar hisse başına kar, temel analiz ve hisse değerleme noktasında can alıcı bir metrik olsa da manipülasyona açıktır ve tek başına ele alındığında doğru sinyaller üretmede yetersiz olabilir.

Yatırımcılar, bir hisse senediyle ilgil analiz yaparken, birden fazla metrikten ve kaynaktan yararlanmalı; elde edilen sonuçların sağlaması yapılmalıdır.

Related Articles

Aracı Kurum Model Portföyleri
Yatırımcı Sözlüğü

Aracı Kurum Model Portföyleri

Yatırımlarınıza Yön Verin Aracı kurumlar, finansal piyasalarda yatırımcıların hisse senedi, tahvil, döviz...

Boğa Piyasası Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Altcoin Nedir?

Kripto para dünyası son on yılda inanılmaz bir büyüme ve çeşitlenme yaşadı....

Fon Nedir
EğitimYatırımcı Sözlüğü

Fon Nedir?

Finansal piyasalarda yatırım yapmak, bireysel yatırımcılar için karmaşık ve zorlayıcı bir süreç...

Kredi Ön Onayı Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Hissedar Nedir?

Hissedar Nedir? Merhaba ve hoş geldiniz! Bu makalede hissedarlık kavramını ele alacağız....