Home Eğitim Yatırımcı Sözlüğü Ortalama Yön Endeksi (ATR) Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Ortalama Yön Endeksi (ATR) Nedir?

Average True Range nedir

Finansal piyasalarda başarılı olmak için çeşitli teknik göstergeler ve analiz yöntemleri mevcuttur, ancak hangi göstergenin ne zaman ve nasıl kullanılacağını anlamak, işin en kritik kısmıdır.

Ortalama Yön Endeksi (Average True Range veya kısaca ATR), piyasa volatilitesini ölçmeye yarayan önemli bir göstergedir ve genellikle risk yönetimi stratejilerinin oluşturulmasında oldukça faydalıdır.

Ortalama Yön Endeksi (ATR) Ne İşe Yarar?

Ortalama Yön Endeksi (Average True Range), piyasa volatilitesini ölçmek için kullanılan bir göstergedir. ATR ilk olarak ünlü mali analist J. Welles Wilder tarafından 1978 yılında tanıtılmıştır. Wilder, bu göstergenin özellikle vadeli işlem piyasaları gibi yüksek volatiliteli finansal enstrümanlarda kullanılması amacıyla geliştirmiştir.

Ancak, zamanla ATR’nin hisse senetleri, Forex, ve kripto para gibi diğer finansal piyasalarda da etkili bir şekilde kullanıldığı anlaşılmıştır.

Bu göstergenin en önemli özelliği, fiyat hareketinin yönünü göstermez, sadece volatilite hakkında bilgi verir. Bu nedenle, bir alım satım sinyaline dönüşebilmesi için diğer göstergeler ve analiz yöntemleriyle birlikte kullanılmak zorundadır.

ATR Hesaplama

ATR, bir dizi fiyat verisi üzerinden hesaplanır. Temel bileşenleri, bir önceki günün en yüksek ve en düşük fiyatı ile kapanış fiyatıdır. Hesaplama, genellikle belirli bir dönem boyunca (örneğin, 14 gün) alınan gerçek fiyat aralıklarının ortalaması alınarak yapılır.

Formül:

ATR = [(Önceki ATR x (Dönem-1)) + Güncel Dönem ‘Gerçek Aralığı’] / Dönem

True Range (Gerçek Aralık) Nedir?

“True Range” ya da Türkçe karşılığı ile “Gerçek Aralık,” ATR göstergesinin temelini oluşturan bir konsepttir. Gerçek Aralık, bir dönem (genellikle bir işlem günü) içerisinde fiyatın ne kadar hareket ettiğini ölçer. Bu, genellikle üç farklı fiyat hareketi arasından en büyük olanını seçerek hesaplanır:

  1. Bugünkü en yüksek fiyat – bugünkü en düşük fiyat
  2. Bugünkü en yüksek fiyat – dünün kapanış fiyatı (mutlak değeri)
  3. Dünün kapanış fiyatı – bugünkü en düşük fiyat (mutlak değeri)

Bu üç değer arasından en büyük olanı, o dönem için “True Range” veya “Gerçek Aralık” olarak kabul edilir.

ATR’nin Hesaplanışı ve Bileşenleri

ATR’nin hesaplanmasında, bir dizi Gerçek Aralık değeri kullanılır. Genellikle 14 günlük bir süre için Gerçek Aralık değerleri toplanır ve bu değerlerin ortalaması alınır.

Bu formül, bir yatırımcının bir varlığın fiyat hareketinin ne kadar volatil olduğunu anlamasına yardımcı olur. Ancak bu indikatör yalnızca volatiliteyi ölçer; fiyatın yükseleceğine veya düşeceğine yönelik bir sinyal üretmez.

ATR Nasıl Kullanılır ve Yorumlanır?

Ortalama Gerçek Aralık indikatörünün çeşitli şekillerde kullanılabilir olması, onu oldukça esnek ve popüler bir teknik gösterge yapar.

Volatilite Değerlendirmesi

Temel kullanımı, bir varlığın volatilitesini değerlendirmektir. Düşük ATR değerleri, piyasanın sakin olduğunu, yüksek ATR değerleri ise yüksek volatiliteyi gösterir.

Stop-Loss Seviyelerinin Belirlenmesi

Yatırımcılar, ATR değerini kullanarak etkin bir stop-loss stratejisi belirleyebilirler. Örneğin, eğer ATR değeri 0.50 ve bir hisse senedinin fiyatı $10 ise, yatırımcı stop-loss seviyesini $9.50 olarak belirleyebilir.

Trend Yönünün Tespiti

Trendin gücünü ölçmeye yardımcı olabilir. Eğer ATR yükselirken fiyatlar da yükseliyorsa, bu genellikle güçlü bir yükseliş trendini gösterir

Örnek

Diyelim ki bir hisse senedinin son 14 gün için ATR değeri 2.00 ve şu anki fiyatı $50. Eğer bu hisse senedine yatırım yapmayı düşünüyorsanız, bu bilgiyi şu şekillerde kullanabilirsiniz:

  • Stop-Loss Seviyesi: $50 – $2.00 = $48. Yani, hisse $48’a düşerse pozisyonunuzu kapatmayı düşünebilirsiniz.
  • Volatilite: 2.00 ATR değeri oldukça yüksek bir volatiliteyi gösteriyor olabilir, bu da riskin yüksek olduğunu anlatır.

1. Piyasa Trendleri ve ATR İlişkisi

ATR, yatay hareket eden bir piyasa ve yükselen veya düşen bir piyasa arasındaki farkı belirlemek için kullanılabilir. Eğer ATR değeri yükseliyorsa ve fiyatlar da yükseliyorsa, bu durum genellikle bir yükseliş trendinin güçlendiğini gösterir. Aynı şekilde, değer yükseliyor ve fiyatlar düşüyorsa, bu da düşüş trendinin güçlendiğini gösterir.

2. Volatilite Değerlendirmesindeki Yeri

ATR özellikle volatiliteyi ölçmek için kullanılır. Düşük bir değer, fiyat hareketlerinin sınırlı olduğu ve piyasanın görece sakin olduğu bir dönemi işaret eder. Bu, riskten kaçınmayı tercih eden yatırımcılar için ideal bir ortam olabilir.

Yüksek bir ATR değeri ise piyasanın volatil olduğunu ve daha büyük fiyat hareketlerinin olabileceğini gösterir. Bu, riski seven ve büyük getiri peşinde koşan yatırımcılar için daha uygun bir ortam olabilir.

İndikatörün bu iki ana kullanımı, yatırımcılara piyasa koşulları hakkında derinlemesine bir anlayış kazandırır ve onlara daha bilinçli yatırım kararları alma fırsatı sunar.

ATR ve Diğer Teknik Göstergeler

Ortalama Gerçek Aralık göstergesi, çoğu teknik indikatörde olduğu gibi, yalnız başına kullanılmak yerine diğer diğer araçlarla kombine edildiğinde daha verimli analizler üretir.

Örneğin, hareketli ortalamalar, RSI (Relative Strength Index) veya MACD (Moving Average Convergence Divergence) gibi göstergelerle birlikte ATR’nin kullanılması, yatırımcıya piyasa trendi ve volatilitesi hakkında daha derinlemesine bilgiler sunabilir.

ATR ve Bollinger Bantları’nın birlikte kullanılması, özellikle volatiliteye dayalı stratejiler oluşturulurken oldukça yararlı olabilir. Bollinger Bantları volatiliteye göre genişler veya daralır, ATR ise belirli bir zaman diliminde fiyat değişimlerinin ne kadar büyük olduğunu gösterir.

İki göstergenin bir araya getirilmesi, örneğin, Bollinger Bantları’nın genişlediği ve ATR’nin de yükseldiği bir dönemde, yükselen bir volatilitenin ve olası bir trendin başlangıcının sinyalini verebilir.

Böylece yatırımcılar hem trendin yönü hakkında bilgi alabilir, hem de piyasanın ne kadar hareketli olduğunu anlayabilirler. Bu, alım-satım kararlarını çok daha bilinçli bir şekilde vermelerine olanak tanır.

Risk Yönetiminde ATR’nin Kullanımı

Bu indikatörün en önemli kullanım alanlarından biri de risk yönetimidir. Yatırımcılar ve traderlar için risk yönetimi, başarılı bir yatırım stratejisinin ayrılmaz bir parçasıdır.

Örneğin, ATR değeri yüksek olan bir varlık daha volatil bir piyasa koşulunu temsil eder. Dolayısıyla, yatırımcılar bu tür varlıklar için daha geniş bir risk toleransı ayarlamalıdır.

Stop-loss ve Take-profit Seviyelerinin Belirlenmesi

ATR, stop-loss ve take-profit seviyelerinin belirlenmesi için oldukça kullanışlı bir araçtır. Örneğin, bir yatırımcı bir alım işlemi yapmayı planlıyorsa, göstergenin mevcut değerini alıp, bu değeri alış fiyatından çıkararak bir stop-loss seviyesi belirleyebilir.

Aynı şekilde, mevcut ATR değeri alış fiyatına eklenerek bir take-profit seviyesi de oluşturulabilir.

ATR Hakkında Yanlış Bilinenler

ATR ile ilgili olarak piyasada birçok yanılgı bulunmaktadır.

YANLIŞDOĞRU
ATR yüksekse, bu mutlaka alım yapılması gerektiğini gösterir.ATR yüksekse, bu yalnızca volatilite yüksek olduğunu gösterir, doğrudan bir alım veya satım sinyali vermez.
ATR düşükse, varlıkta hareket olmaz.ATR düşükse, piyasa stabil olabilir, ancak bu herhangi bir an dalgalanmalar yaşanmayacağı anlamına gelmez.
ATR’nin yalnızca kısa vadeli ticaret için kullanılması gerektiği.ATR uzun vadeli yatırım stratejilerinde de risk yönetimi amacıyla kullanılabilir.

Related Articles

Aracı Kurum Model Portföyleri
Yatırımcı Sözlüğü

Aracı Kurum Model Portföyleri

Yatırımlarınıza Yön Verin Aracı kurumlar, finansal piyasalarda yatırımcıların hisse senedi, tahvil, döviz...

Boğa Piyasası Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Altcoin Nedir?

Kripto para dünyası son on yılda inanılmaz bir büyüme ve çeşitlenme yaşadı....

Fon Nedir
EğitimYatırımcı Sözlüğü

Fon Nedir?

Finansal piyasalarda yatırım yapmak, bireysel yatırımcılar için karmaşık ve zorlayıcı bir süreç...

Kredi Ön Onayı Nedir?
Yatırımcı Sözlüğü

Hissedar Nedir?

Hissedar Nedir? Merhaba ve hoş geldiniz! Bu makalede hissedarlık kavramını ele alacağız....